گام : عبارتست از توالی نتهای پی درپی با فواصل معین که نت اول و آخر همنام میباشند. 

 گامها به دو دسته کلی تقسیم میشوند :  

۱- گامهای کروماتیک. 

۲- گامهای دیاتونیک. 

گام کروماتیک : عبارتست ازتوالی سیزده نت پی درپی با فواصل نیم پرده ای ( نیم پرده های کروماتیک و دیاتونیک ) که نت سیزدهم "اکتاو" ( هنگام ) نت آغازین میباشد. 

( 12 فاصله نیم پرده ای  به دنبال هم ). 

گام کروماتیک خود بر دو نوع تقسیم میشود: 

a-  گام کروماتیک ملودیک : در این نوع گام کروماتیک تقسیم یک پرده به دو فاصله نیم پرده ای ، ابتده نیم پرده کروماتیک و بعد نیم پرده دیاتونیک می آید. 


 گام کروماتیک ملودیک

b- گام کروماتیک هارمونیک : در گام کروماتیک هارمونیک تبدیل فاصله یک پرده به دو فاصله نیم پرده برعکس گام کروماتیک ملودیک صورت می گیرد، یعنی ابتدا نیم پرده دیاتونیک و سپس نیم پرده کروماتیک ایجاد میگردد.

                 

                                                                گام کروماتیک هارمونیک

 گام دیاتونیک : 

توالی هشت نت پی در پی با فواصل مشخص ( معین ) که نت اول و هشتم همنام هستند. 

گام دیاتونیم بر دو قسم است : 

a- گام دیاتونیک بزرگ ( major ) 

b-گام دیاتونیک کوچک(minor ) 

فاصله: intervall  

فاصله :  واحد سنجش زیر و بمی دو صدا یا دو نت میباشد. 

فاصله دو نت یا دو صدا عبارتست از:  نسبت بسامد ( فرکانس ) آن دو صدا (نت).  

برای بدست آوردن عدد ترتیبی فاصله ، تمامی نتهای بین آن دو نت را شمرده و عدد 2 را به آن اضافه میکنیم. به عبارت دیگر ، در شمارش نتهای فاصله ، دو نت فاصله را نیز می شمریم. 

فواصل را بسته به ویژگیهایش به اشکال مختلف دسته بندی می کنند.

در نوعی از دسته بندی فواصل، آنها را به دو نوع " فواصل ساده" و" ترکیبی" تقسیم میکنیم. 

- فواصل ساده  : فاصله دو نت از مرز یک اکتاو تجاوز نمی کند. شامل فواصل اول ، دوم، ... تا هشتم . 

- فواصل ترکیبی : دو نت فاصله بیرون از مرز یک اکتاو قرار میگیرند. شامل فواصل نهم به بعد.

همانگونه که در مثال فوق ملاحظه نمودید ، فواصل ساده در سمت راست و فواصل ترکیبی در سمت چپ و قسمت انتهائی خطوط حامل نمایش داده شده بودند. 

تبدیل فواصل ترکیبی به فواصل ساده : 

برای تبدیل فواصل ترکیبی به ساده کافیست عدد هشت را از عدد ترتیبی فاصله ترکیبی کم کنیم. 

اگر بعد از کم کردن عدد هفت، عدد به دست آمده بزرگتر از هشت بود ، از آن عدد دوباره هفت را کسر میکنیم. 

 5 =  7 - 12 =  7 - 19

      ۲ = ۷ - ۹

فاصله دو نت پی در پی همواره دوم است. در حالت عادی این فاصله یا یک پرده است و یا نیم پرده.  

نشانه ها ( علامتهای تغیر دهنده ) : 

b  ( بمل ) : هرگاه قبل از نتی قرارگیرد صدای آن نت را نیم پرده پایین می اورد( بم تر میکند) 

# ( دیز ) :  هرگاه قبل از نتی قرارگیرد صدای آن نت را نیم پرده بالا می برد ( زیرتر میکند) 

bb ( دوبل بمل ) : هرگاه قبل از نتی قرارگیرد صدای آن نت را یک پرده پایین میاورد ( بم ترمیکند) . 

x ( دوبل دیز ) : هرگاه قبل از نتی قرارگیرد صدای آن نت را یک پرده بالا می برد ( زیرتر میکند) .    

نیم پرده های دیاتونیک و کروماتیک : 

 نیم پرده ای را که میان دو نت غیر همنام ایجاد شده را نیم پرده دیاتونیک و نیم پرده ای را که میان دو نت همنام ایجاد شده را نیم پرده کروماتیک گویند. 

 نیم پرده های دیاتونیک مانند : " می" و" فا"  - " سی" و "دو"  - "دو دیز" و " ر" . 

نیم پرده های کروماتیک مانند : "سل" و " سل دیز" - "دو" و " دودیز".

 معکوس کردن فاصله ساده : 

 برای معکوس کردن یک فاصله ساده کافیست نت بم فاصله را یک اکتاو بالا ببریم یا نت زیر فاصله را یک اکتاو پائین بیاوریم. 

 مجموع عدد ترتیبی فاصله و معکوس آن همواره عدد 9 میباشد.  

معکوس فواصل ترکیبی :  

  برای بدست آوردن معکوس فواصل ترکیبی ابتدا آنرا به فاصله ساده تبدیل میکنیم و بعد با یکی از روشهای بالا معکوس فاصله ساده را بدست می آوریم.